CREATIE EN HET INTERNET: het debat is geopend

SACD en Scam nemen positie in en lanceren twee universitaire onderzoeken

Het ontwikkelen en aanmoedigen van een online cultureel aanbod en een legaal gebruik ervan houdt ook in dat het probleem van private uitwisselingen op het net moet aangepakt worden. De Belgische Comités van SACD en Scam vinden het hoog tijd dat er eindelijk een debat rond het thema wordt gevoerd , nu de providers grote downloadsnelheden aanbieden die uitermate geschikt zijn om audiovisuele werken te downloaden.

In aansluiting op de debatten die in een aantal andere Europese landen reeds werden gevoerd openen nu ook een aantal Belgische senatoren het debat; ze stellen voor het gebruik van audiovisuele werken, literatuur, muziek en journalistieke werken, en via het Internet met een duidelijke reglementering af te bakenen.

Deze kwestie, waarbij de gratis uitwisseling via peer-to-peer netwerken (van individuele computer naar individuele computer) centraal staat, is een prioriteit geworden voor de Europese mandatarissen, die hierover geïnterpelleerd worden door een groeiend aantal auteurs en productiehuizen, uitgeverijen. De oplossingen die aangevoerd worden lopen nog sterk uiteen, afhankelijk van de modellen waarop ze geënt zijn (de zogenaamde riposte graduée, het verplicht collectief beheer), maar alle hebben ze de bescherming van auteursrechten op het Internet tot doel.

Volgens enkele politieke mandatarissen gaat het bij de private uitwisseling van werken om een nieuwe vorm van exploitatie, die los staat van andere exploitaties. Ze stellen voor om de mogelijkheden voor de toelating van deze gebruiken te formuleren en ze toe te passen via een vergoedingsmechanisme voor auteurs/rechthebbenden. Deze piste is niet zonder gevaar voor de auteurs en moet daarom zorgvuldig onderzocht worden.

De beheersvennootschappen SACD en Scam lanceren daarom twee wetenschappelijke onderzoeken bij onafhankelijke universitaire centra – een juridische en een economische studie, om de gevolgen van de verschillende systemen voor de auteurs in kaart te brengen.

Enkele principes die het debat kaderen

SACD en Scam, elk het meest representatief binnen hun eigen domein, zijn al een tijdje bezig de verschillende mogelijke scenario's te analyseren aan de hand van ervaringen in het buitenland (zie in verband hiermee de positie van SACD en Scam in Frankrijk). Zij hebben dan ook enkele principes geformuleerd die essentieel zijn voor het debat rond dit onderwerp, dat van vitaal belang is voor auteurs en voor de economie.

1. Een wettelijk aanbod ontwikkelen waarbij nieuwe websites voor consultatie en downloads aan de surfers aangeboden worden, die de auteursrechten respecteren. Dergelijke platformen zijn noodzakelijk voor de verspreiding van Belgische en Europese werken. Ze zijn ook onmisbaar voor de ontwikkeling van de economie en van de juridische veiligheid van de surfers. Het volstaat niet om piraterij en illegale uitwisselingen te bestrijden.

2. Het exclusief recht moet behouden blijven binnen elk scenario dat bekeken wordt, zoals voorzien in de internationale engagementen van België. Het betreft het normale beheer van auteursrechten zoals het door internationale conventies erkend en beschermd wordt: de auteurs wordt het exclusieve recht toegekend om het gebruik van hun werken toe te laten onder de voorwaarden die zij stellen. Deze werkwijze garandeert een beheer dat rechtvaardig is voor alle partijen aangezien het voortkomt uit onderhandelingen tussen de auteurs en de gebruikers van hun werken. Om die reden dient een unieke wettelijke licentie, die rigide en restrictief is, uitgesloten.

3. SACD en Scam stellen voor om vier aparte genres te onderscheiden om tot aangepaste oplossingen te komen: audiovisueel, literair, muzikaal en journalistiek. Geen enkele globale oplossing kan een antwoord bieden op de verschillende realiteit van deze genres. Zo is het tijdstip en wijze van mededeling cruciaal voor audiovisuele werken.

4. SACD en Scam vragen de Overheid om zo snel mogelijk vier rondetafels te organiseren voor de betrokkenen van elk van de genres: auteurs en rechthebbenden, operatoren van netwerken, platformen, gebruikersverenigingen, uitgevers, producenten en de betrokken publieke instellingen op alle verschillende beleidsniveaus. Enkele politieke mandatarissen zijn al concrete manieren aan het bedenken om het wettelijk aanbod uit punt 1 te kunnen waarmaken.

5. Parallel moet een pedagogische campagne gevoerd worden, om het grote publiek te overtuigen van het nut van auteursrecht en het belang ervan voor de socio-economische ontwikkeling en voor culturele diversiteit.

6. In verband hiermee is het wenselijk surfers erop te wijzen dat het niet mogelijk is dat op het Internet alles gratis te verkrijgen is. Een ‘wegcode’ voor het webverkeer dringt zich op. De strijd tegen de piraterij op het Internet, met name de commerciële piraterij, moet prioritair blijven. Een aantal dubieuze praktijken zijn aperte overtredingen die zonder meer moeten afgestraft worden.

De denkoefening begint. En ze gaat u zeker aan.

De .pdf-versie van dit bericht is hier te downloaden.
Voor meer informatie over dit dossier dat voortdurend evolueert: fyoung@sacd-scam.be

Voor SACD en Scam,
Brussel, 15 februari 2010.

André Buytaers, voorzitter van het Belgisch Comité van SACD
Alok B. Nandi, voorzitter van het Belgisch Comité van Scam
Frédéric Young, algemeen afgevaardigde voor SACD en Scam in België